***2
حفاظت آب و خاک:
مقدمه:
ذرات خاک از عناصر و مواد متعددی مانند هوموس، کربنات کلسیم، هیدارت، آهن، آلومینیوم به هم متصل گردیده و خاکدانه را بوجود می‌آورند. خاکدانه در صورت عامل اصلی ثبات و پایداری خاک در مقابل فرسایش محسوب می‌شوند. در اثر از بین رفتن پو.شش گیاهی و کم شدن مواد آلی ذرات خاک تحت تاثیر عوامل فرسایش پراکنده شده و توسط آب و باد از محل اولیه به مناطق دور و نزدیک انتقل می‌یابند. از بین رفتن خاکدانه‌ها و پراکندگی ذرات مرحله اول فرسایش که به آن فرسایش طبقه‌ای یا سفره‌ای گرفته و مهمترین علائم آن تشکیل لکه‌هاب سفید و تجمع سنگ‌ریزه در سطح خاک می‌شود و اگر به موقع جلوگیری نشود، به تدریج ذرات توسط آب کنده شده و شیارهای در سطح خاک ظاهر می‌شود کهنه آن فرسایش شیاری می‌گویند و بالاخره شیارها به جوی و سپس به نهر تبدیل می‌گردند که فرسایش نهری خوانده می‌شود.
فرسایش خاک برای کشاورزان همیشه مشکل‌آفرین بوده. در مناطق خشک و نیمه‌خشک بیشتر فرسایش بادی و در مناطق مرطوب فرسایش آبی وجود دارد. در فرسایش دو واژه وجود دارد:
1. توان فرسیاندگی = توانائی یک عامل فرسایش دهنده مثل باد و یا آب
2. فرسایش‌پذیری = قابلیت خاک
***3
§چکیده:
فرسایش خاک طی 3 مرحله یا سه فاز متوالی انجام می‌شود:
§1. جداشدن ذرات از خاک
2. حمل ذرات جدا شده از محل اصلی
3. رسوب‌گذاری ذرات خاک در محل دیگر
* عوامل اصلی فرسایش خاک
1. آب
2. باد
* عوامل فرعی فرسایش
1. نقش پوشش گیاهی
2. شیب
3. انسان و حیوانات
***4
عواقب ناشی از فرسایش
در اثر فرسایش حاصلخیزی خاک کم شده،عملکرد در واحد سطح پایین آمده و باعث کم شدن ذخایر آبی می‌شود.
* روش های جلوگیری از فرسایش
1. پوشش گیاهی
2. افزوده هوموس
3. مالچ‌های نفتی
4. استفاده از بانکت‌ها
5. کشت صحیح
6. جلوگیری از چرای بی‌رویه دامها