***3
مقدمه:
از مهمترین عواملی که پیشرفت در هر فعالیت تولیدی و اقتصادی را تضمین می کند، تلفیق دانسته های علمی با امکانات عملی است و این امر به ویژه در برخی از رشته های تولیدی مانند فعالیت های دامپروری و بخصوص گوسفند داری، حائز اهمیت است.
نکته حائز اهمیت در آستانه ورود به اقتصاد جهانی ﴿سال۲۰۰۶میلادی﴾ تنها پرورش آن دسته از دام و طیور توجیح پذیر است که در جیره غذایی آنها از اقلام وارداتی بهیچ عنوان استفاده نگردد.
***4
Øگوسفند دم دار نژاد زل:
گوسفند زل نژاد مخصوص و منحصربفرد ایرانی است که بر خلاف سایر نژادهای دیگر گوسفندان ایرانی بجای کیسه چربی ﴿دنبه﴾ دارای زایده دمی شکلی میباشد.
مناطق پرورش: همانطوریکه از اسم گوسفند زل که به نژادهای ساحلی نیز معروف شده بر میآید مناطق پرورش دامهای نامبرده را اکثر نقاط ساحلی دریای خزر﴿استان گیلان- مازندران و قسمتی از دشت گرگان﴾ تشکیل میدهد. افراد پرورش دهنده گوسفندان نامبرده بخاطر وسعت محل دارای اختلافاتی از نظر طرز فکر – زبان – عادات و رسوم محلی و نظایر آن هستند و افرادی نظیر گالشهای گیلک – گالشهای مازندرانی – ایلات تراکمه و جعفربای گرگان به پرورش این گوسفندان اشتغال دارند.
***5
مشخصات و اندازه گوسفند زل:
(مشخصات نژادی و اندازه گیریها درسال ۱۳۴۵ توسط گروه تحقیقاتی دامپروری دانشکده دامپزشکی تعین و ثبت گردیده) گوسفندان زل در گروه راست بر – سبک وزن و کوتاه اندام قرار گرفته است.
سر ظریف و کوچک و پیشانی کوتاه – حدقه صاف بوده نیمرخ مستقیم است – برجستگی بر روی بینی یا پیشانی دیده نمیشود.
گوشها متوسط کوچک – نیمه افتاده و کم و بیش افقی میباشد. شانه - سینه - ران - لاغر و استخوانی و رشد عضلات ناچیز میباشد. شاخ در نرها طویل و کاﻣﻸ پیچیده و قوی میباشد ولی میشها فاقد شاخ میباشند.
اعضا در این حیوان باریک و کشیده – فاقد پشم – مفصل خرگوشی ظریف و در امتداد پاها قرار گرفته است. رنگ اکثراً سفید متمایل به نخودی تا شکری و گاهی حنائی میباشد، که در نواحی سر و اعضاء گاهی برنگ تیره تر تا خرمایی شفاف تغییر پیدا می کند.
***6
Øمشخصات و اندازه های گوسفند زل بطور متوسط عبارتست از :
اندازه ها قوچ میش
قد ﴿ سانتیمتر ﴾ ۶۰ تا ۶۴ ۵۶ تا ۵٨
طول تنه ﴿ سانتیمتر ﴾ ٨۵ تا ٨٧ ٨٢ تا ٨٤
وزن تولد ﴿ کیلوگرم ﴾ ٢۰/٢ ٢
وزن بلوغ ﴿ کیلوگرم ﴾ ٣٤ تا ٣۶ ٣٢ تا ٣٣
پشم سالیانه﴿ کیلوگرم ﴾ ٢ ٧۰/١
تولید شیر در ٧ ماه ﴿ لیتر﴾ – ٧۵
طول دم ﴿ سانتیمتر ﴾ ١۰تا ١۵ ١۰تا ١۵